Nacionalni park Tara

Kao jedan od poslednjih ogranaka unutrašnjih dinarida planina Tara se nalazi na krajnjem zapadu Srbije, a prvi je proglašena za Nacionalni park  1981. godine. Nacionalni park Tara je područje sa većim brojem raznovrsnih prirodnih eko sistema od nacionalnog značaja istaknutih predeonih odlika i kulturnog nasleđa u kome čovek živi usklađeno sa prirodom.

  •  Na prostorima Srbije postoji pet Nacionalnih parkova, a jedan od tih je i Tara. Počeci zaštiti prirode na području koje danas pokriva Nacionalni park ’’Tara’’ datiraju iz 19 veka. Površina Nacionalnog parka iznosi 19.175 ha, u državnom vlasništvu nalaze se državne šume i šumsko zemljište ukupne površine 12.137,75 ha, a ostalo su privatne šume. Zaštićeno područje pokriva najveći deo masiva planine Tara omeđenog tokom Drine između Bajine Bašte i Višegrada. Prvi režim zaštite obuhvata prostor od oko 13 odsto i ti lokaliteti su šumski eko sistemi koji su obuhvaćeni zajednicama bukve i omorike koje su najznačajnije zajednice na tom prostoru. Ovi lokaliteti su izdvojeni od istočnog ka zapadnom delu i tu možemo izdvojiti tresetište na kome se nalazi Pančićeva omorika kao jedinstveno nalazište – objašnjava Biljana Krsteski, koordinator za zaštićena prirodna dobra ZZPS.

Tara predstavlja visoku znatno skraćenu površ visoku i do 1200 metara. Tu su i duboko usečene rečne doline koje imaju oblik klisure i kanjona. Tara sa divnim kanjonima predstavlja sistem raznovrsnih i često kontrasnih predela, od onih koji po svojoj strukturi podsećaju na borealne tajgde sa tresetištima, preko tipičnih predela srednjovekovnih listopadnih šuma, do predela koji neodoljivo podsećaju na mediteranske krečnjačke ili serpentinitske kamenjare i litice.

Ranko Milovanović iz Nacionalnog parka Tara
  • Tara je krečnjačka planina koja je ispresecana brojnim kanjonima i klisurama sa kojih se uzdiže par vrhova. Najmarkantnija je kanjonska dolina Drine sa moćnim krečnjačkim odsecima visokim i preko 1.000m. Čitavo područje Tare sa divljin kanjonima predstavlja sistem raznovrsnih i često kontrastnih predela. Planina Tara ima i bogato kulturno – istorijsko nasleđe, u kanjonu reke Rače podignut je manastir Rača – rekao je Ranko Milovanović iz Nacionalnog parka Tara.  

Znak raspoznavanja planine Tare nisu samo duboke i divlje klisure i kanjoni nego i bujne, guste, autohtone četinarske šume koje je čine najšumovitijom planinom Srbije i Evrope. Od preko 1.000 biljnih vrsta  najveća dragocenost Tare su oko 20 vrsta endemičnog karaktera. Ipak počasno mesto, zauzima carica svih endemita Evrope, Pančićeva omorika.

Ivan Ilić iz službe čuvara zaštićenog područja NP Tara
  • Ovde imamo specifične mešovite prebirne šume, zastupljene su sve starosne strukture. Šumska vegetacija planine Tara ima jednu osnovnu specifičnost u odnosu na druge planine Balkanskog poluostrva, iako na planini dominiraju mešovite trodominantne šume smrče, jele i bukve, i to na preko 85 odsto šumskih površina, na ovoj planini nalazi se veći broj reliktnih i endemoreliktnih šumskih zajednica sa omorikom, crnim borom i drugim vrstama. Njaznačajniji i svakako najpoznatiji predstavnik flore Tare je Pančićeva omorika. U flori Nacionalnog parka Tara konstatovano je ukupno 66 endemičnih vrsta, 210 vrsta je ukupno zaštićene od toga 47 strogo zaštićene i 167 zaštićeno – istakao je Ivan Ilić iz službe čuvara zaštićenog područja NP Tara.

U očuvanim eko sistemima Tare nalazi se bogata fauna pretežno srednjoevropskog borealnog i južno evropskog planinskog tipa. Simbol faune Tare je reliktni skakavac, lokalani endemit kojim je Tara jedini dom u globalnim razmerama.

  •  Na Tari je izdvojeno i analizirano 18 tipova šuma, a ukupno u šumama koje gazduje Nacionalni park 24 tipa i 47 sastojinskih kategorija. Na ovom području ima 19 vrsta riba, registrovano je 23 vrste vodozemaca i gmizavaca, a među njima vrsta značajnih za očuvanje biodiverziteta ove grupe kao što su šareni daždevnjak, mrmoljci, gatalinka, grčka žaba, šumska kornjača, stepski smuk, poskok. Do sada je na ovom prostoru zabeležno oko 140 vrsta ptica, područje Tare naseljava preko 40 vrsta sisara. Najznačajnije vrste su medved, divokoza, ris, vuk i vidra. Postoji i ideja da se Nacionalni parkovi Drina i Tara i Parkovi prirode Šargan – Mokra gora i Zlatibor stave u veće zaštićeno područje kao prekogranični rezervat biosfere koji bi bio u okviru UNESKA – rekao je Ranko Milovanović iz Nacionalnog parka Tara.  

U ovom Nacionalnom parku nalaze se brojni tragovi preistorije antičke, rimske, vizantijske i srpske kulture. Manastir Rača i nekropole nadgrobnih spomenika iz 14 i 15 veka, dragocenosti su srpske srednjovekovne baštine. Seoska naselja rasuta po živopisnom prostoru odraz su tradicionalnog i narodnog neimarstva i prepoznatljivi Tarski pejzaž.

Ministarstvo zaštite životne sredine - Tara

You may also like...