PP Zlatibor i PIO Ovčarsko Kablarska klisura

Zlatibor je proglašen parkom prirode odnosno zaštićenim područjem od izuzetnog značaja 2017. godine. Obuhvata prostor na teritoriji Čajetine, Užica, Nove Varoši i Priboja. Na ovoj teritoriji izdvojeno je 154 vrste ptica, a ako se zna da je na teritoriji Srbije izdvojeno 360 vrsta dolazimo do podatka da na Zlatiboru živi 62 odsto od svih dosada registrovanih vrsta u Srbiji. Što se tiče biljnih taksona zabeleženo je 1044 od kojih 226 imaju nacionalni i međunarodni značaj.

Dragana Petraš prostorni planer u ZZPS
  • Parkovi prirode su zaštićena područja sa dobro očuvanom prirodom odn. to su područja koja služe očuvanju geološkog, biološkog i predeonog diverziteta. U zaštićenim područjima parka prirode zabranjene su aktivnosti koje ugrožavaju park prirode. Na teritoriji Srbije postoji 17 parkova prirode, a poslednji koji je proglašen jeste park prirode Zlatibor. Svrstan je u prvu kategoriju i to je zaštićeno područje međunarodnog, nacionalnog odnosno izuzetnog značaja. Prostire se na površini od oko 40 hiljada hektara. Najveći je ultramafitski masiv u Srbiji. Njegovu južnu granicu čini reka Uvac sa priobaljem. Zapadna granica se poklapa sa državnom granicom prema Republici Srpkoj. Prema severu granica ide padinama Mokre i Semegnjevske gore, Grude, zaobilazi naseljeno mesto Zlatibor, nastavlja severnim padinama Čigote – objašnjava Dragana Petraš prostorni planer u Zavodu za zaštitu prirode Srbije.

Evidentirano je 32 objekata geonasleđa, 8 speleoloških, 2 arhitetktonsko – petrološka i 9 geoloških objekata. Evidentirano je 3 objekata hidrološkog nasleđa, a stanište je brojnih i retkih i ugroženih biljnih vrsta.

Jablanica
Boško Šopalović upravnik Parka prirode Zlatibor
  • Park prirode Zlatibor dat je na upravljanje Srbijašumama. Zaštitu sprovodimo preko čuvarske službe Parka prirode Zlatibor, kako bi se sačuvalo i unapredilo stanje. Autohtone šume crnog bora i mešovite šume crnog i belog bora, koje su svrstane u prioritetna Natura 2000 staništa. Zabeleženo je i prisustvo ukupno 18 vrsta vodozemaca i gmizavaca, a nalaze se i tri utvrđena nepokretna kulturno istorijska dobra – rekao je Boško Šopalović, upravnik Parka prirode Zlatibor.

Ovčarsko Kablarska klisura predstavlja jedinstvenu morfološku celinu, udaljena je 18 km od Čačka, a odsečena između planinskih masiva Ovčara i Kablara. Dugačka je oko 20 km i odlikuje se strmim stranama i uklještenim meandrima Zapadne Morave. Klisura je pod zaštitom države kao predeo izuzetnih odlika prve kategorije. Poznata je po mnogobrojnim Ovčarsko Kablarskim manastirima koji su smešteni na levoj i desnoj obali reke. Postoji 10 srednjovekovnih manastira koji predstavljaju izuzetno atraktivan i značajan spomenički kompleks,  jedinstven po mestu na kome se nalaze, ali i vremenu u kome je nastao.

  •  Predeo izuzetnih odlika je i Ovčarsko Kablarska klisura, a aktom o zaštiti Vlada Republike Srbije je 2000. godine donela uredbu o zaštiti tog predela na površini od 2250 ha. Brojnim istraživanjima se pokazala potreba da se te granice zaštićenog područja proširi na 4910 ha, a ustanovljen je i režim zaštite prvog stepena. To obuhvata Banjski potok koji je značajan zbog hidrogeološkog aspekta. Otkrivena je i nova biljna vrsta kablarski zvončić  – istakao je Miloš Radaković stručni saradnik u Zavodu za zaštitu prirode Srbije.

U centralnom delu Srbije je reka Zapadna Morava između masiva Kablara i Ovčara usekla impozantnu Ovčarsko – Kablarsku klisuru. Morava tu je usekla svoj tok i usekla tri jedinstvena meandra. Prva dva su po svojim odlikama pravi geomorfološki fenomeni.

Goran Nikolić glavni čuvar PIO Ovčarsko-Kablarske klisure
  • Najlepši deo toka Zapadne Morave je Ovčarsko Kablarska klisura, a on je pod zaštitom države kao predeo izuzetnih odlika. On je bogat biljni i životinjskim svetom, registrovano je preko 700 biljnih vrsta, što čini preko 20 odsto flore Srbije. Kriju brojne vrste dobro očuvane flore često reliktnog karaktera. Vrste karakteristične za ovu klisuru su grab, sitnolisna lipa, krupnolisna lipa, crni jasen, ruj, hajdučka oputa. Fauna je takođe veoma bogata pa se često mogu videti šumske kornjače, šareni daždevnjak, sivi soko, suri orao, siva čaplja, jarebica kamenjarka kao i druge retke i ugrožene vrste – rekao je Goran Nikolić, glavni čuvar PIO Ovčarsko Kablarske klisure.
Spomenik prirode Cer sa Kablara
Spomenik prirode Cer sa Kablara

Spomenik prirode je manje zaštićeno prirodno dobro koja je neizmenjena ili delimično izmenjena celina, objekat ili pojava. Spomenici prirode geološkog karaktera mogu da budu različite stene, minerali i geološki profili. 

Marina Ilić iz zavoda za zaštitu prirode Srbije
  • Kao primer može se navesti ’’Mašin majdan’’ na Topčideru. Tu je i Lesni profil Kapele u Batajnici, koji je proglašen zaštićenim područjem kao spomenik prirode na osnovu ustanovljenih prirodnih obleležja – geoloških, geomorfoloških, paleogeografskih, paleoklimatoloških, sedimentoloških i paleontoloških vrednosti kao posebno vredan objekat geonasleđa i reprezentativni dokaz paleogeografskih zbivanja za vreme ledenog doba na ovim prostorima. Interesantni su i kameni prirodni mostovi, Đavolja varoš kod Kuršumlije – objašnjava Marina Ilić, stručni saradnik u Zavodu za zaštitu prirode Srbije.

Zavod za zaštitu prirode Srbije je zaštitio 7,66 odsto teritorije Srbije u statusu zaštićenih područja prirode.

Nataša Panić andragog u Zavodu za zaštitu prirode Srbije
  • Ukupno imamo 549 prirodnih dobara i nadamo se da ćemo u skorije vreme ovaj broj povećati, a time površinu zaštićenih područja dovesti do 12 odsto, što je negde i standar zaštite prirode EU – rekla je Nataša Panić, andragog u Zavodu za zaštitu prirode Srbije.

Pod zaštitom je svakako veća površina budući da imamo proglašenu nacionalnu ekološku mrežu Srbije koja obuhvata 22 odsto teritorije Srbije.

Ministarstvo zaštite životne sredine - Zlatibor

You may also like...